Als je op de Mac de snaar van een gekoppelde tabnoot wilt wijzigen zonder de toonhoogte te veranderen, selecteer je het fretnummer en druk je op Cmd+Omhoog of Cmd+Omlaag. Stel voor een betrouwbare vingerzetting eerst de stemming in, pas daarna de tabposities aan en controleer de gekoppelde notatie. Tabulatuurnotatie invoeren en bewerken.
Deze handleiding is bedoeld voor een Mac-gebruiker die standaardnotatie en tabulatuur voor één snaarinstrument naast elkaar wil opmaken. Het doel is om bewust gekozen speelposities te behouden en tegelijk de juiste muzikale toonhoogten aan te houden. Er zijn drie belangrijke keuzes: wijzig je een speelpositie, de stemming van het instrument of de manier waarop klinkende toonhoogten worden genoteerd?
Gekoppelde notatie en tabulatuur instellen
Gekoppelde notenbalken werken hun notatie automatisch bij op basis van elkaar. Niet-gekoppelde notenbalken worden afzonderlijk bewerkt; wijzigingen overzetten vereist kopiëren en plakken. Beide indelingen kunnen bij één instrument horen. Voor een nieuwe gitaarscore is het gedocumenteerde startpunt Maken op basis van sjabloon, vervolgens Solo en dan Gitaar + tabulatuur. Hiermee maak je een gekoppeld paar. Een tabulatuurnotenbalk maken.
Voeg voor een bestaande standaardnotenbalk het gekoppelde alternatief toe via het huidige paneel Indeling:
- Open
Beeld→Indelingals het paneel verborgen is. - Klap het instrument uit met het driehoekje naast de naam.
- Klik op het tandwiel naast de bestaande notenbalk.
- Kies
Gekoppelde notenbalk maken. - Open het tandwiel van de nieuwe notenbalk en kies onder
Notenbalktypeeen geschikte tabulatuuroptie.
Het paneel heette vroeger Instrumenten; daarom wordt die naam in oudere instructies gebruikt. Instrumenten en systeemmarkeringen.
Kies bewust of je notenbalken koppelt. Met de gewone opdracht Notenbalk toevoegen maak je binnen het instrument onafhankelijke notatie. Gebruik de opdracht voor gekoppelde notenbalken wanneer de standaardnotenbalk en tabulatuur tijdens het bewerken dezelfde muziek moeten weergeven. Instrumenten en systeemmarkeringen.
Een noot naar een andere snaar verplaatsen met behoud van de toonhoogte
Werk bij een bestaande noot rechtstreeks met het fretnummer in de tabulatuur:
- Selecteer in de normale modus het fretnummer dat je wilt verplaatsen.
- Druk op
Cmd+OmhoogofCmd+Omlaagom het naar een aangrenzende snaar te verplaatsen. - Controleer het resulterende fretnummer en de gekoppelde standaardnoot.
Je kunt een fretnummer ook naar een aangrenzende snaar slepen. De verplaatsing lukt alleen als de doelsnaar vrij is en de toonhoogte daarop gespeeld kan worden. Tabulatuurnotatie invoeren en bewerken.
In de normale modus hebben Omhoog en Omlaag een ander doel bij het bewerken van tabulatuur: ze wijzigen het fretnummer op de huidige snaar en daarmee de toonhoogte. Als je in de noteninvoermodus een ander fretnummer typt, verandert de toonhoogte ook. Kies voor het corrigeren van een vingerzetting de snaarverplaatsing waarbij de toonhoogte behouden blijft. Tabulatuurnotatie invoeren en bewerken.
De selectie is op de Mac van belang: in standaardnotatie zijn Cmd+Omhoog en Cmd+Omlaag gedocumenteerde sneltoetsen voor transponeren met een octaaf. Controleer of je de fretaanduiding in de tabulatuur hebt geselecteerd voordat je deze toetsen voor de snaarpositie gebruikt. Transponeren.
Stel de stemming in voordat je de fretposities verfijnt
Als je de instrumentdefinitie wijzigt nadat je muziek hebt ingevoerd, kan je tabulatuur veranderen. In het handboek staat uitdrukkelijk dat het wijzigen van de stemming op een notenbalk met tabulatuur de fretaanduidingen waar mogelijk automatisch aanpast. Stel de stemming daarom vroeg in. Een tabulatuurnotenbalk aanpassen.
Klik met de rechtermuisknop op een leeg gedeelte van de notenbalk en kies Notenbalk-/partijeigenschappen…. Open vervolgens Snaargegevens bewerken… om de onderliggende snaargegevens te bekijken of te wijzigen. Selecteer een snaar, kies Snaar bewerken… en stel de toonhoogte in. Bevestig daarna de dialoogvensters. In hetzelfde dialoogvenster met snaargegevens staat Aantal frets, waarmee je het hoogste fretnummer instelt dat je kunt invoeren. Controleer deze limiet als je de gewenste positie op een hogere fret wilt spelen. Deze wijzigingen in de instrumentstemming gelden voor de huidige score; ze veranderen de standaardinstellingen van het programma niet. Een tabulatuurnotenbalk aanpassen.
Voor stemmingsinstructies die vanaf een bepaalde maat gelden, introduceerde MuseScore 4.2 het element Snaarstemmingen in het palet Gitaar. Pas het toe op de maat, selecteer het stemvorkpictogram en kies een Voorinstelling. De wijziging geldt vanaf die maat voor de betreffende notenbalk en gekoppelde notenbalken, tot het volgende stemmingselement. Oudere versies van MuseScore 4 gebruiken de eerdere werkwijze met snaargegevens. Alternatieve snaarstemmingen.
Behoud de genoteerde vingerzetting als alle snaren lager worden gestemd
De genoteerde toonhoogte is de noot die de lezer ziet; de klinkende toonhoogte is de toonhoogte die je hoort. MuseScore toont standaard de genoteerde toonhoogte. Met het selectievakje Concerttoonhoogte in de statusbalk kun je de weergave van de concerttoonhoogte inschakelen. De weergave wijzigen en de muzieknoten transponeren zijn afzonderlijke handelingen. Transponeren.
Het handboek beschrijft deze specifieke procedure voor een gitaar die een halve toon lager wordt gestemd, met behoud van de gebruikelijke genoteerde notatie en tabulatuurvingerzetting:
- Pas een element
Snaarstemmingentoe en kies1/2 toon lager stemmen. - Voeg waar nodig de voortekening toe die overeenkomt met de concerttoonhoogte van de muziek.
- Klik met de rechtermuisknop op de standaardnotenbalk en open
Notenbalk-/partijeigenschappen…. - Stel het transpositie-interval in op
1 – kleine secundeen kiesOmlaag. - Selecteer
Transpositie niet weergeven in gekoppelde tabulatuurnotenbalken. - Klik op
OK.
Volgens de documentatie blijven zo de verwachte genoteerde notatie en fretposities behouden, terwijl de weergave het geluid van de alternatieve stemming laat horen. Als je Concerttoonhoogte inschakelt, toont de standaardnotenbalk de klinkende toonhoogten. Dit voorbeeld geldt voor een uniforme verlaging van een halve toon; pas dit interval niet zonder meer toe op elke alternatieve stemming. Alternatieve snaarstemmingen.
De instelling Transpositie bepaalt de verhouding tussen de genoteerde en klinkende toonhoogte van het instrument aan de hand van octaven, een interval en een richting. Behoud de bestaande octaafinstelling van het instrument als je een extra stemmingsinterval instelt; controleer eerst wat al is ingesteld. Notenbalk-/partijeigenschappen.
Controleer gekoppelde partijen voordat je de vingerzetting afrondt
Een paar gekoppelde notenbalken en een instrumentpartij zijn verschillende relaties. Open de instrumentpartij via Partijen, selecteer deze en kies Geselecteerde openen. Inhoudelijke wijzigingen, waaronder toonhoogten, notenduren en toegevoegde of verwijderde items, worden tussen de score en partijen overgenomen. Een partij bewerken heeft dus nog steeds invloed op gedeelde muzikale inhoud. Partijen.
De synchronisatieopties voor score en partij uit het handboek, die in versie 4.2 zijn geïntroduceerd of aanzienlijk uitgebreid, maken het mogelijk bepaalde positie- en weergave-eigenschappen te laten verschillen. Een niet-gesynchroniseerd item wordt oranje wanneer je het selecteert; de toepasselijke opties onder Score- en partsynchronisatie worden uitgeschakeld. Als je die opties weer inschakelt, worden de bijbehorende score-eigenschappen hersteld. In de documentatie staat niet dat deze opties een afzonderlijke vergrendeling van snaar en fret voor tabulatuurnoten bieden. Ga er niet van uit dat ze in elke partij een aparte vingerzetting behouden. Partijen.
Voor notatie die bewust onafhankelijk moet zijn, is een niet-gekoppelde notenbalk het gedocumenteerde alternatief. Die onderhoud je afzonderlijk en zo nodig met kopiëren en plakken. Dat brengt een redactionele verantwoordelijkheid met zich mee: controleer beide weergaven na elke muzikale wijziging. Een tabulatuurnotenbalk maken.
Voer na structurele wijzigingen een korte controle uit
Een handige afrondende controle is om een representatieve passage in deze volgorde te bekijken: stemming, verhouding tussen genoteerde en klinkende toonhoogte, tabposities en daarna de instrumentpartij. Herhaal deze controle nadat je de stemming of transpositie hebt gewijzigd. Dit is een praktische controlemethode op basis van de beschreven interacties, geen MuseScore-opdracht.
Noteer de gewenste snaar en fret voor passages waarin de positie van belang is. Vergelijk die posities na wijzigingen visueel en controleer of de weergave overeenkomt met de bedoelde klinkende toonhoogten. Alleen de toonhoogte controleren volstaat niet om een specifieke snaarkeuze te verifiëren. De ondersteunde werkwijze is: stel het instrument eerst in, pas de tabposities bewust aan en controleer de betreffende passage opnieuw zodra de muzikale instellingen veranderen.
Bronnen
- Tabulatuurnotatie invoeren en bewerken — Handboek van MuseScore Studio.
- Een tabulatuurnotenbalk maken — Handboek van MuseScore Studio.
- Instrumenten en systeemmarkeringen — Handboek van MuseScore Studio.
- Een tabulatuurnotenbalk aanpassen — Handboek van MuseScore Studio.
- Alternatieve snaarstemmingen — Handboek van MuseScore Studio.
- Transponeren — Handboek van MuseScore Studio.
- Notenbalk-/partijeigenschappen — Handboek van MuseScore Studio.
- Partijen — Handboek van MuseScore Studio.